Casa Grande de Lamas, de propiedade privada

Esta parroquia comprende o cumio do Pico Sacro e a vertente norte do mesmo, cunha extensión de 6,20 Km². Acolle unha poboación de 122 habitantes. Fórmana catro entidades de poboación: Ardilleiro Grande, Ardilleiro Pequeno, A Granxa e Reboredo. A toponimia indica gran riqueza forestal, con abundancia de coníferas e carballos.
É unha das parroquias cunha historia máis coñecida e documentada. Unida á tradición do Pico Sacro, a documentación xa desde o século IX, procede dos antigos mosteiros de San Lourenzo e de San Sebastián.

Igrexa Parroquial de San Lourenzo da Granxa

Igrexa de Santa María de Lamas

Na actualidade esta igrexa de planta rectangular cunha soa nave é a expresión de diferentes fases construtivas. Unha primeira etapa desenvólvese en época románica, séculos XI e XII, estilo ó que pertencen o presbiterio, a capela maior e o retablo de cachotaría. Unha segunda etapa corresponderíase co primeiro terzo do século XVIII, en época barroca reformáronse os pés do templo coa construción da tribuna, porta e campanario. O corpo da igrexa pasou por diversas reconstrucións e prolongacións, no 1901 realizouse de novo a escaleira, a espadana e a tribuna, e no ano 1918 restáurase o altar maior. Cando no ano 1973 se levan a cabo unhas importantes obras de restauración, descóbrese unha columna-sepulcro de reliquias procedente da primitiva construción do século IX en tempos do Bispo Sisnando.
No seu interior poderemos admirar:
· Retablos: Retablo Maior.
· Imaxinaría: Santa Lucía, Nosa Señora do Rosario, San Xoán Bautista, San Antonio de Padua, Santa Bárbara, Sagrado Corazón de Xesús, San Lourenzo e o Cristo Crucificado.

Ermida de San Sebastián do Pico Sacro

Cruceiro barroco de Lamas

Fermosa capela de planta de salón localizada na ladeira do lendario Pico Sacro, moi preto da cima. Permanece da primitiva construción o altar do presbiterio (s.XI), construído en granito e o retablo en cachotaría. Na Capela Maior, de época románica, consérvase un par de columnas que responden ao estilo mateano e serven de apoio a un arco triunfal. Durante os séculos XIX e XX, sucédense os arranxos e reformas do santuario que afectan ás bóvedas e ao tellado, constrúese o alpendre e refíxose o arco de pedra. No ano 1998, o Concello restaurou todo o templo e reacondicionáronse os accesos e diversas sendas de percorrido do Pico.
· Imaxinaría: dúas esculturas en madeira de San Sebastián.

Máis información: Ver O PICO SACRO

Local Sociocultural da Granxa